رله شیشه ای چیست و چه کاربردی دارد؟
رله شیشه ای یا رله میانی (Miniature Relay) کلیدی الکترومکانیکی است که با یک سیگنال کنترلی کمتوان، مداری با توان بیشتر را قطع و وصل میکند. نام آن از بدنه شفاف پلاستیکی میآید که وضعیت کنتاکتها و عملکرد آرمیچر را قابل مشاهده میکند؛ ویژگیای که در عیبیابی سریع تابلو بسیار به کار میآید.
مهمترین نقش رله شیشه ای در تابلوهای صنعتی، ایجاد ایزولاسیون بین مدار فرمان و مدار قدرت است. خروجی ۲۴ ولت یک PLC نمیتواند مستقیماً کنتاکتور ۲۲۰ ولت را تحریک کند؛ رله میانی دقیقاً همین واسط را میسازد و در عین حال کنترلر را از نویز و اضافه ولتاژ مدار قدرت محافظت میکند.
برندهای موجود در تسلاکالا
رله شیشه ای فیندر (FINDER) ایتالیا
شناختهشدهترین برند این حوزه در بازار ایران. مدلهای پرکاربرد شامل سری ۶۰ (رلههای ۸ و ۱۱ پایه با جریان ۱۰ آمپر مانند 60.12 و 60.13)، سری ۴۰ (رلههای باریک ۱۶ آمپر مانند 40.61) و سری ۵۵ است. کیفیت کنتاکت و عمر مکانیکی بالا، دلیل اصلی محبوبیت این برند است.
رله شیشه ای واید مولر (Weidmüller) آلمان
مدلهای DRI، DRM، DRL و DRR با ولتاژهای کنترلی ۲۴ ولت DC و ۲۳۰ ولت AC. طراحی این خانواده برای نصب فشرده روی ریل و در کنار ترمینالها بهینه شده است.
برد رله چندتایی
برد رله ۴ تایی و ۸ تایی ۱۶ آمپر با ولتاژ تحریک ۲۴ ولت DC که چند رله فیندر را روی یک برد آماده گرد هم میآورد. این گزینه، زمان سیمکشی و فضای مورد نیاز در تابلو را به شکل محسوسی کاهش میدهد.
مشخصات مهم در انتخاب رله شیشه ای
۱. ولتاژ بوبین (ولتاژ کنترلی)
رایجترین مقادیر ۲۴ ولت DC و ۲۲۰/۲۳۰ ولت AC است. این ولتاژ باید دقیقاً با خروجی PLC یا مدار فرمان شما هماهنگ باشد. اتصال ولتاژ اشتباه، بوبین را در چند ثانیه میسوزاند.
۲. تعداد و نوع کنتاکت
- 1NO1NC: یک کنتاکت باز و یک بسته — برای فرمانهای ساده
- 2NO2NC: دو جفت کنتاکت — رایجترین انتخاب در تابلوهای فرمان
- 3NO3NC: سه جفت کنتاکت — برای مدارهایی که همزمان چند سیگنال لازم دارند
۳. تعداد پایه
رلههای ۸ پایه معمولاً دو کنتاکت تبدیلی و رلههای ۱۱ پایه سه کنتاکت تبدیلی دارند. تعداد پایه باید با پایه رله (سوکت) شما مطابقت داشته باشد؛ رله ۱۱ پایه روی سوکت ۸ پایه نصب نمیشود.
۴. جریان کنتاکت
رلههای ۱۰ آمپر برای اکثر کاربردهای فرمان کافی هستند. برای بارهای سنگینتر یا بارهای سلفی، رله ۱۶ آمپر انتخاب مطمئنتری است. توجه کنید جریان اعلامشده برای بار مقاومتی است؛ در بار سلفی باید ضریب کاهش اعمال شود.
کاربردهای رله شیشه ای
- واسط بین خروجی PLC و کنتاکتور یا شیر برقی
- تکثیر یک سیگنال فرمان به چند مدار مستقل
- ایزولاسیون مدار فرمان از مدار قدرت
- تبدیل سطح ولتاژ بین ۲۴ ولت DC و ۲۲۰ ولت AC
- مدارهای اینترلاک و قفل ایمنی ماشینآلات
- مدارهای آلارم و سیگنالینگ
- کنترل روشنایی و بارهای متوسط در تابلوهای ساختمانی
نکات مهم در استفاده
- برای بارهای سلفی (بوبین کنتاکتور، شیر برقی)، از دیود هرزگرد یا مدار اسنابر روی بار استفاده کنید تا قوس الکتریکی، کنتاکت را نسوزاند
- رله را همیشه روی سوکت (پایه رله) نصب کنید؛ این کار تعویض در زمان خرابی را به چند ثانیه کاهش میدهد
- گیره نگهدارنده فلزی روی رله را فراموش نکنید؛ در محیطهای پرلرزش، رله بدون گیره از سوکت جدا میشود
- در تابلوهای پرتراکم، فاصله بین رلهها را رعایت کنید تا گرمای بوبینها انباشته نشود
- پیش از تعویض، ولتاژ بوبین و تعداد پایه رله جدید را با رله قدیمی مقایسه کنید
تجهیزات مرتبط
برای تکمیل مدار فرمان خود ممکن است به این موارد نیاز داشته باشید:
سایر محصولات مرتبط را در دسته سایر تجهیزات برق صنعتی ببینید. استاندارد مرجع این تجهیزات IEC 61810 است.
قیمت و خرید رله شیشه ای
قیمت رله شیشه ای به برند، تعداد کنتاکت، جریان و ولتاژ بوبین بستگی دارد. مدلهای فیندر و واید مولر در رده اروپایی و برد رلههای آماده در رده مجموعهای قیمتگذاری میشوند. لیست قیمت بهروز همه مدلهای موجود در همین صفحه قابل مشاهده است.
تسلاکالا تمامی رلههای میانی را با تضمین اصالت کالا عرضه میکند. اگر در انتخاب مدل تردید دارید، ولتاژ خروجی کنترلر، نوع بار و تعداد کنتاکت مورد نیاز را به کارشناسان فنی ما اعلام کنید.
برای استعلام قیمت رله شیشه ای، سفارش پایه رله متناسب یا دریافت پیشفاکتور رسمی با واحد فروش تسلاکالا تماس بگیرید.
سوالات متداول
تفاوت رله شیشه ای با کنتاکتور چیست؟
هر دو کلید الکترومکانیکی هستند، اما رله میانی برای جریانهای پایین مدار فرمان (تا حدود ۱۶ آمپر) طراحی شده و کنتاکتور برای قطع و وصل مدار قدرت با جریانهای بسیار بالاتر و دارای محفظه قوسکش است.
چرا کنتاکت رله میسوزد؟
معمولترین علت، قطع بار سلفی بدون مدار حفاظتی است. هنگام قطع، انرژی ذخیرهشده در سلف قوس الکتریکی ایجاد میکند. نصب دیود هرزگرد (برای DC) یا اسنابر RC (برای AC) روی بار این مشکل را حل میکند.
آیا رله ۸ پایه و ۱۱ پایه با هم قابل تعویض هستند؟
خیر. تعداد پایه باید با سوکت مطابقت داشته باشد. هنگام سفارش، رله و پایه رله را با هم و هماهنگ انتخاب کنید.
