می‌خواهید برای موتور خود کنتاکتور انتخاب کنید و به‌دنبال یک جدول آماده و مطمئن هستید؟ خلاصه‌ی روش این است: ابتدا جریان نامی موتور را محاسبه می‌کنید، سپس کنتاکتوری انتخاب می‌کنید که آمپر آن حدود ۱.۲۵ تا ۱.۵ برابر جریان موتور باشد و کلاس کاری AC3 داشته باشد. در ادامه نیز جدول آماده‌ی کیلووات به آمپر و فرمول دقیق ارائه شده است.
جدول آماده انتخاب کنتاکتور (کیلووات و اسب بخار ← آمپر)
این جدول برای موتورهای سه‌فاز ۳۸۰-۴۰۰ ولت و کلاس کاری AC3 (راه‌اندازی موتور) تنظیم شده است. اعداد تقریبی و برای انتخاب سریع هستند:
توان (kW) | توان (HP) | جریان نامی (A) | کنتاکتور (A) | بی‌متال (A) | فیوز (A) |
۲.۲ | 3 | 5 | 9 | ۴–۶ | 10 |
4 | 5.5 | 9 | 12 | ۷–۱۰ | 16 |
5.5 | 7.5 | 11 | 18 | ۱۰–۱۳ | 20 |
7.5 | 10 | 15 | 18 | ۱۳–۱۸ | 25 |
11 | 15 | 22 | 25 | ۱۸–۲۵ | 35 |
15 | 20 | 30 | 32 | ۲۳–۳۲ | 50 |
18.5 | 25 | 37 | 40 | ۳۰–۴۰ | 63 |
22 | 30 | 44 | 50 | ۳۷–۵۰ | 63 |
30 | 40 | 60 | 65 | ۴۸–۶۵ | 80 |
37 | 50 | 73 | 80 | ۶۳–۸۰ | 100 |
فرمول محاسبه جریان و انتخاب آمپر کنتاکتور
برای موتور سه‌فاز، جریان نامی از این فرمول به‌دست می‌آید:
I = P ÷ (√3 × U × cosφ × η)
- P: توان موتور بر حسب وات
- U: ولتاژ خط (۴۰۰ ولت)
- cosφ: ضریب توان (حدود ۰.۸ تا ۰.۸۵)
- η: راندمان موتور (حدود ۰.۸۵ تا ۰.۹)
یک روش سرانگشتی و سریع: برای موتور سه‌فاز ۴۰۰ ولت، جریان نامی تقریباً ۲ برابر توان بر حسب کیلووات است (مثلاً موتور ۱۵ کیلووات ≈ ۳۰ آمپر). پس از محاسبه‌ی جریان، آن را در ۱.۲۵ تا ۱.۵ ضرب کنید تا آمپر کنتاکتور به‌دست بیاید.
نکات انتخاب کنتاکتور برای موتور
- همیشه آمپر کنتاکتور را بالاتر از جریان نامی موتور (با ضریب اطمینان) انتخاب کنید.
- ولتاژ بوبین (کویل) کنتاکتور رو با مدار فرمان خود هماهنگ کنید (۲۲۰V یا ۲۴V).
- برای بارهای سنگین و پرتکرار، یک رده بالاتر انتخاب کنید تا عمر کنتاکتور بیشتر شود.
انتخاب همزمان کنتاکتور، بی‌متال و فیوز
این سه قطعه با هم کار می‌کنند و باید به‌صورت هماهنگ انتخاب شوند:
- کنتاکتور: قطع و وصل موتور؛ آمپرش بالاتر از جریان نامی.
- بی‌متال (رله اضافه‌بار): روی جریان نامی موتور تنظیم می‌شود تا هنگام اضافه‌بار قطع کند.
- فیوز: حفاظت در برابر اتصال کوتاه؛ آمپر آن بالاتر از جریان راه‌اندازی انتخاب می‌شود.
انتخاب کنتاکتور در مدار ستاره-مثلث
در مدار ستاره-مثلث سه کنتاکتور دارید (اصلی، ستاره، مثلث). چون در حالت مثلث جریان بین سیم‌پیچ‌ها تقسیم می‌شود، کنتاکتورها می‌توانند کوچک‌تر از حالت مستقیم باشند؛ معمولاً کنتاکتور اصلی و مثلث حدود ۵۸٪ جریان خط و کنتاکتور ستاره حدود ۳۳٪ انتخاب می‌شوند. برای اطمینان، از جدول کاتالوگ سازنده استفاده کنید.
نقش کلاس کاری (AC1، AC3) و ضریب اطمینان
- AC1: برای بارهای مقاومتی (مثل المنت و روشنایی)؛ جریان راه‌اندازی ندارند.
- AC3: برای موتورهای آسنکرون قفس‌سنجابی؛ این کلاس ملاک انتخاب کنتاکتور موتور است.
- همیشه ضریب اطمینان ۱.۲۵ تا ۱.۵ را در نظر بگیرید تا کنتاکتور زیر فشار جریان راه‌اندازی نسوزد.
یک آمپر اشتباه، یعنی کنتاکتور سوخته و خط تولید متوقف شده است. در تسلاکالا انواع کنتاکتور، بی‌متال و فیوز از برندهای معتبر (اشنایدر، زیمنس، LS، هیوندای) با تمام رنج آمپری موجود است.
اگر از جدول مطمئن نیستید، مشاوره‌ی خرید تخصصی تسلا کالا بر اساس توان دقیق موتور شما، ست کامل کنتاکتور و بی‌متال و فیوز را به شما پیشنهاد می‌دهد.
👈 قبل از خرید مشورت بگیرید. 02191026126
سوالات متداول
برای موتور ۷.۵ کیلووات چه کنتاکتوری لازم است؟
جریان نامی حدود ۱۵ آمپر است؛ کنتاکتور ۱۸ آمپر AC3 مناسب است.
فرمول سریع تخمین جریان موتور سه‌فاز چیست؟
برای شبکه ۴۰۰ ولت، جریان تقریبی ≈ ۲ برابر توان بر حسب کیلووات است.
3. چرا آمپر کنتاکتور را بالاتر از موتور انتخاب می‌کنند؟
برای تحمل جریان راه‌اندازی و افزایش عمر؛ معمولاً ۱.۲۵ تا ۱.۵ برابر جریان نامی.
کلاس AC3 یعنی چه؟
کلاس کاری مخصوص راه‌اندازی موتورهای القایی است؛ ملاک اصلی انتخاب کنتاکتور موتور است.
بی‌متال را روی چه عددی تنظیم کنم؟
روی جریان نامی موتور که روی پلاک نوشته شده است؛ نه بالاتر و نه خیلی پایین‌تر.
در مدار ستاره-مثلث کنتاکتورها چقدر باید باشند؟
کنتاکتور اصلی و مثلث حدود ۵۸٪ و کنتاکتور ستاره حدود ۳۳٪ جریان خط.
فرق کنتاکتور با کلید حرارتی (بی‌متال) چیست؟
کنتاکتور قطع و وصل می‌کند و بی‌متال در برابر اضافه‌بار محافظت می‌کند.
ولتاژ بوبین کنتاکتور مهم است؟
بله، باید با ولتاژ مدار فرمان (۲۲۰ یا ۲۴ ولت) هماهنگ باشد؛ در غیر این صورت کنتاکتور کار نمی‌کند.
اگر کنتاکتور کوچک‌تر انتخاب کنم چه می‌شود؟
کنتاکت‌ها زود می‌سوزند یا جوش می‌خورند و موتور بدون حفاظت می‌ماند.
