میخوای برای موتورت کنتاکتور انتخاب کنی و دنبال یه جدول آماده و مطمئنی؟ خلاصهاش اینه: اول جریان نامی موتور رو حساب میکنی، بعد کنتاکتوری انتخاب میکنی که آمپرش حدود ۱.۲۵ تا ۱.۵ برابر جریان موتور باشه و کلاس کاری AC3 داشته باشه. پایین هم جدول آمادهی کیلووات به آمپر رو گذاشتیم و هم فرمول دقیق رو.
جدول آماده انتخاب کنتاکتور (کیلووات و اسب بخار ← آمپر)
این جدول برای موتورهای سهفاز ۳۸۰-۴۰۰ ولت و کلاس کاری AC3 (راهاندازی موتور) تنظیم شده. اعداد تقریبی و برای انتخاب سریع هستن:
| توان (kW) | توان (HP) | جریان نامی (A) | کنتاکتور (A) | بیمتال (A) | فیوز (A) |
| ۲.۲ | ۳ | ۵ | ۹ | ۴–۶ | ۱۰ |
| ۴ | ۵.۵ | ۹ | ۱۲ | ۷–۱۰ | ۱۶ |
| ۵.۵ | ۷.۵ | ۱۱ | ۱۸ | ۱۰–۱۳ | ۲۰ |
| ۷.۵ | ۱۰ | ۱۵ | ۱۸ | ۱۳–۱۸ | ۲۵ |
| ۱۱ | ۱۵ | ۲۲ | ۲۵ | ۱۸–۲۵ | ۳۵ |
| ۱۵ | ۲۰ | ۳۰ | ۳۲ | ۲۳–۳۲ | ۵۰ |
| ۱۸.۵ | ۲۵ | ۳۷ | ۴۰ | ۳۰–۴۰ | ۶۳ |
| ۲۲ | ۳۰ | ۴۴ | ۵۰ | ۳۷–۵۰ | ۶۳ |
| ۳۰ | ۴۰ | ۶۰ | ۶۵ | ۴۸–۶۵ | ۸۰ |
| ۳۷ | ۵۰ | ۷۳ | ۸۰ | ۶۳–۸۰ | ۱۰۰ |
فرمول محاسبه جریان و انتخاب آمپر کنتاکتور
برای موتور سهفاز، جریان نامی از این فرمول بهدست میاد:
I = P ÷ (√3 × U × cosφ × η)
- P: توان موتور بر حسب وات
- U: ولتاژ خط (۴۰۰ ولت)
- cosφ: ضریب توان (حدود ۰.۸ تا ۰.۸۵)
- η: راندمان موتور (حدود ۰.۸۵ تا ۰.۹)
یه راه سرانگشتی و سریع: برای موتور سهفاز ۴۰۰ ولت، جریان نامی تقریباً ۲ برابر توان بر حسب کیلووات است (مثلاً موتور ۱۵ کیلووات ≈ ۳۰ آمپر). بعد از محاسبهی جریان، آن را در ۱.۲۵ تا ۱.۵ ضرب کن تا آمپر کنتاکتور بهدست بیاید.
نکات انتخاب کنتاکتور برای موتور
- همیشه آمپر کنتاکتور رو بالاتر از جریان نامی موتور (با ضریب اطمینان) انتخاب کن.
- ولتاژ بوبین (کویل) کنتاکتور رو با مدار فرمانت هماهنگ کن (۲۲۰V یا ۲۴V).
- برای بارهای سنگین و پرتکرار، یک رده بالاتر برو تا عمر کنتاکتور بیشتر بشه.
انتخاب همزمان کنتاکتور، بیمتال و فیوز
این سه قطعه با هم کار میکنن و باید هماهنگ انتخاب بشن:
- کنتاکتور: قطع و وصل موتور؛ آمپرش بالاتر از جریان نامی.
- بیمتال (رله اضافهبار): روی جریان نامی موتور تنظیم میشه تا موقع اضافهبار قطع کنه.
- فیوز: حفاظت در برابر اتصال کوتاه؛ آمپرش بالاتر از جریان راهاندازی انتخاب میشه.
انتخاب کنتاکتور در مدار ستاره-مثلث
در مدار ستاره-مثلث سه کنتاکتور داری (اصلی، ستاره، مثلث). چون در حالت مثلث جریان بین سیمپیچها تقسیم میشه، کنتاکتورها میتونن کوچیکتر از حالت مستقیم باشن؛ معمولاً کنتاکتور اصلی و مثلث حدود ۵۸٪ جریان خط و کنتاکتور ستاره حدود ۳۳٪ انتخاب میشن. برای اطمینان، از جدول کاتالوگ سازنده استفاده کن.
نقش کلاس کاری (AC1، AC3) و ضریب اطمینان
- AC1: برای بارهای مقاومتی (مثل المنت و روشنایی)؛ جریان راهاندازی ندارن.
- AC3: برای موتورهای آسنکرون قفسسنجابی؛ این کلاس ملاک انتخاب کنتاکتور موتوره.
- همیشه ضریب اطمینان ۱.۲۵ تا ۱.۵ رو در نظر بگیر تا کنتاکتور زیر فشار جریان راهاندازی نسوزه.
| یه آمپر اشتباه، یعنی کنتاکتور سوخته و خط تولید خوابیده. تو تسلا کالا انواع کنتاکتور، بیمتال و فیوز برندهای معتبر (اشنایدر، زیمنس، LS، هیوندای) با تمام رنج آمپری موجوده. اگه از جدول مطمئن نیستی، مشاورهی خرید تخصصی تسلا کالا بر اساس توان دقیق موتورت، ست کامل کنتاکتور و بیمتال و فیوز رو بهت پیشنهاد میده. 👈 قبل از خرید مشورت بگیر. |
سوالات متداول
- برای موتور ۷.۵ کیلووات چه کنتاکتوری لازم است؟
جریان نامی حدود ۱۵ آمپر است؛ کنتاکتور ۱۸ آمپر AC3 مناسب است.
- فرمول سریع تخمین جریان موتور سهفاز چیست؟
برای شبکه ۴۰۰ ولت، جریان تقریبی ≈ ۲ برابر توان بر حسب کیلووات.
- چرا آمپر کنتاکتور را بالاتر از موتور میگیرند؟
برای تحمل جریان راهاندازی و افزایش عمر؛ معمولاً ۱.۲۵ تا ۱.۵ برابر جریان نامی.
- کلاس AC3 یعنی چه؟
کلاس کاری مخصوص راهاندازی موتورهای القایی؛ ملاک اصلی انتخاب کنتاکتور موتور است.
- بیمتال را روی چه عددی تنظیم کنم؟
روی جریان نامی موتور که روی پلاک نوشته شده؛ نه بالاتر و نه خیلی پایینتر.
- در مدار ستاره-مثلث کنتاکتورها چقدر باید باشند؟
کنتاکتور اصلی و مثلث حدود ۵۸٪ و کنتاکتور ستاره حدود ۳۳٪ جریان خط.
- فرق کنتاکتور با کلید حرارتی (بیمتال) چیست؟
کنتاکتور قطع و وصل میکند، بیمتال در برابر اضافهبار محافظت میکند.
- ولتاژ بوبین کنتاکتور مهم است؟
بله، باید با ولتاژ مدار فرمان (۲۲۰ یا ۲۴ ولت) هماهنگ باشد وگرنه کنتاکتور کار نمیکند.
- اگر کنتاکتور کوچکتر انتخاب کنم چه میشود؟
کنتاکتها زود میسوزند یا جوش میخورند و موتور بدون حفاظت میماند.
